NASREDDİN HOCA’YI AMERİKA’YA SEVDİREN SEFİRE

 Bütün dünyaya yayılan Nasreddin Hoca fıkralarının çıkış noktası Anadolu’dur, Akşehir’dir. Ancak bunların dünya’ya yayılmalarına çeşitli kişiler vesile olmuştur. Bu kişilerden biri de 1900’lü yıllarda İstanbul’da Amerikan Büyükelçisi’nin eşi Julia Leishman’dır. Bu bayan sayesinde Amerika, Nasreddin Hoca’yı tanıyıp sevmiştir.

Pittsburgh’dan Edward Crawford ile İskoç asıllı- İngiliz Protestan kökenli eşi Nancy Fergussen’un kızı  olan Julia Crawford (1862-1918), 1900-1909  tarihleri arasında Osmanlı Devleti’nde  Amerikan Büyükelçisi olan John G.A. Leishman ile 9 Eylül 1880 tarihinde Homewood Şapel’inde evlendi.

1900 yılında eşi ile birlikte İstanbul’a geldi. İstanbul sosyetesine kısa zamanda kendini kabul ettirdi. Zengin bir aileden geliyordu. O devre göre çok şık ve zarif giyiniyordu ve Bayan Leishman eğlenmesini çok seviyordu. Bu eğlence gecelerinde kendisine anlatılan Nasreddin Hoca fıkraları ilgisini çekti.

Kısa zamanda Nasreddin Hoca fıkraları olan kitapları okudu. Fakat bu kendisine yeterli gelmedi. Bunun üzerine Nasreddin Hoca’nın yayınlanmamış bir hikayesini (fıkrasını) bildirene kıymetli bir hediye vereceğini ilan etti ve kendisine Nasreddin Hoca fıkrası anlatanlara kıymetli hediyeler verdi.

Öğrendiği fıkraları resmi ve gayri resmi toplantılarda anlattı. Nasreddin Hoca’yı Amerikalıların sevmesine önayak oldu.

Bayan Leishman anlattığı Nasreddin Hoca fıkraları o zamanları Amerikan Devlet Başkanı olan  Theodere Roosevelt kadar ulaştı. Roosevelt, Nasreddin Hoca fıkralarını çok sevdiğini, bunlardan pek çok hoşlandığını o zamanki gazetecilere anlattı ve gazetelerde bu haber yer aldı.

Julia Leishman, 1909 tarihinde eşinin görevi nedeniyle Türkiye’den ayrılıp İtalya’ya gitti.

Bayan Leishman, Monte Carlo, Monaco’da 22 Kasım 1918’de öldü ve Monaco mezarlığına gömüldü.

John George Alexander Leishman (28 Mart 1857 - 27 Mart 1924) İskoç kökenli Amerikan Büyükelçisidir. Zengin bir aileden gelmektedir. 1900-1909 tarihleri arasında İstanbul’da görev yapmıştır. Önceleri Ortaelçi iken 1906’tan itibaren Büyükelçi olarak görev yaptı. Misyonerlik okulları için Osmanlı’yı tehdit etti. Hatta Amerikan savaş gemileri İzmir’e geldi. Okullar meselesi kabul edildi. Fakat o tarihte ona Büyükelçilik verilmedi. Yine İstanbul’daki Amerikan Büyükelçiliği binasını kendi parası ile satın aldı ve daha sonra oynadığı bir poker ile bu parayı geri aldı.

1909 tarihinde İtalya’ya Amerikan Büyükelçisi olarak gitti. Daha sonra Amerika’nın Alman Büyükelçisi oldu ve 1913 tarihinde emekli oldu ve Avrupa’da kaldı. 1924 yılında Monaco’da öldü.

Kaynaklar:

1-Ülkütaşır, Şakir Nasreddin Hoca. Ankara: Türk Etnoğrafya ve Folklor Derneği yayınları

2- www.s9.com/Biography/Leishman-John-G-A .3.1.2010

3. www.encyclopedia-titanica.org/widener_family~chapter-0~part-2.html - Amerika Birleşik Devletleri